8 stycznia 2016

Błędy językowe


BYNAJMNIEJ – PRZYNAJMNIEJ
Błędem jest traktowanie słowa bynajmniej jako synonimu przynajmniej. Bynajmniej występuje zwykle w połączeniu z nie, może też wzmacniać przeczenie zawarte w poprzedzającej wypowiedzi, np. „Nie był on skromny. Bynajmniej, pycha go rozpierała”. (Inny słownik języka polskiego PWN).
Źle: bynajmniej ja tak sądzę
Dobrze: przynajmniej ja tak sądzę

ADOPTOWAĆ – ADAPTOWAĆ
To dwa różne czasowniki - adoptować (‘uznać cudze dziecko za swoje’) i adaptować się (‘przystosowywać się do czegoś’).

ZŁOTY – ZŁOTYCH
Jeden złoty, ale pięć (i więcej) złotych!
Źle: mam pięć złoty
Dobrze: mam 5 złotych

STYCZEŃ – STYCZNIA
Dziś jest siódmy (w domyśle: dzień) stycznia.
Źle: siódmy styczeń
Dobrze: siódmy stycznia

ZA WYJĄTKIEM – Z WYJĄTKIEM
Źle: za wyjątkiem
Dobrze: z wyjątkiem

PROSZĘ PANIĄ – PROSZĘ PANI
Proszę panią o rękę, ale: proszę pani, czy mogę zadać pytanie?
Źle: proszę panią!
Dobrze: proszę pani!

W CUDZYSŁOWIU – W CUDZYSŁOWIE
Tylko forma w cudzysłowie jest poprawna. Podam przykład, który każdy zapamięta: w dupie, a nie: w dupiu.
Źle: w cudzysłowiu
Dobrze: w cudzysłowie

WYMYŚLEĆ – WYMYŚLIĆ
Wymyślić to forma poprawna. To samo dotyczy czasowników: obmyślić, zmyślić, namyślić czy zamyślić.
Źle: muszę coś wymyśleć
Dobrze: muszę coś wymyślić

NAJMNIEJSZEJ LINII OPORU - PO LINII NAJMNIEJSZEGO OPORU
W wyrażeniu po linii najmniejszego oporu chodzi o wybór sposobu, dzięki któremu coś będzie najprostsze w zrealizowaniu. To opór ma być najmniejszy, a nie linia! Dlatego wyrażenie po najmniejszej linii oporu jest błędne!
Źle: leniwi idą po najmniejszej linii oporu
Dobrze: leniwi idą po linii najmniejszego oporu

W KAŻDYM BĄDŹ RAZIE – W KAŻDYM RAZIE
Tylko forma w każdym razie jest poprawna. W każdym bądź razie to kontaminacja (połączenie) w każdym razie i bądź co bądź.
Źle: w każdym bądź razie
Dobrze: w każdym razie

POMARAŃCZ – POMARAŃCZA
Pomarańcza jest rodzaju żeńskiego. Ta pomarańcza. Znacie film „Mechaniczna pomarańcza”?
Źle: pomarańcz/pomarańczo
Dobrze: pomarańcza

SWETR – SWETER
Zakładam sweter, a nie: swetr. Nawet Word podkreśla swetr jako błąd!
Źle: swetr
Dobrze: sweter

DOBRA/ZŁA RENOMA
Renoma jest zawsze dobra.
Źle: dobra renoma
Dobrze: renoma

UBIERAĆ SPODNIE – ZAKŁADAĆ SPODNIE
Ubieramy się albo zakładamy ubranie.
Źle: ubieram spodnie
Dobrze: zakładam spodnie

POD RZĄD – Z RZĘDU
Nie mów pod rząd, bo zrobisz błąd!
Źle: drugi pod rząd
Dobrze: drugi z rzędu

PÓŁTORA – PÓŁTOREJ
Półtorej łączy się z rodzajem żeńskim, półtora - z rodzajem męskim, np. półtorej godziny, półtorej drogi, półtorej szklanki, półtora kilometra, półtora kotleta, półtora kilograma.

TRUDNO – CIĘŻKO
Ciężko nie jest synonimem trudno. Ciężki jest węgiel. Używanie ciężko jako synonimu trudno jest potoczne.
Źle: ciężko to zrozumieć
Dobrze: trudno to zrozumieć

POPULARNE PLEONAZMY, czyli MASŁO MAŚLANE

TYLKO I WYŁĄCZNIE
Tylko i wyłącznie to błąd.

OKRES CZASU
Okres to miara czasu.
Źle: w tym samym okresie czasu
Dobrze: w tym samym czasie lub w tym samym okresie

NAJBARDZIEJ OPTYMALNY
Źle: najbardziej optymalny
Dobrze: optymalny

W DNIU DZISIEJSZYM
Źle: w dniu dzisiejszym
Dobrze: dziś

COFNĄĆ SIĘ DO TYŁU
Źle: cofnąć się do tyłu
Dobrze: cofnąć się

SPADAĆ W DÓŁ
Źle: spadać w dół
Dobrze: spadać


0 komentarze :

Prześlij komentarz